Biên Hòa hướng đến đô thị xanh từ lợi thế sông Đồng Nai

Dòng sông trong không gian sống của người dân

Phường Biên Hòa có diện tích khoảng 21 km², dân số khoảng 84 nghìn người và gần 10 km bờ sông Đồng Nai. Cùng tuyến đường sắt hiện hữu đi qua địa bàn, những điều kiện này tạo cơ sở để địa phương nghiên cứu cấu trúc đô thị mới, kết nối khu vực đang phát triển với các cực tăng trưởng, trong đó có đô thị Sân bay Long Thành.

Giá trị của dòng sông không chỉ nằm ở cảnh quan. Sông Đồng Nai còn giữ vai trò sinh thái, thoát nước và lưu giữ dấu ấn lịch sử của vùng đất Biên Hòa. Vì vậy, định hướng khai thác ven sông đặt ra yêu cầu tổ chức không gian tổng thể, gắn phát triển dịch vụ với bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng.

Tại những vị trí phù hợp, công viên, quảng trường, bến thuyền và không gian văn hóa có thể được nghiên cứu. Ngược lại, các khu vực cần bảo vệ hành lang thoát lũ, hệ sinh thái phải được kiểm soát chặt chẽ. Các chức năng này đang được nêu ở mức định hướng nghiên cứu, chưa đồng nghĩa với việc từng công trình đã được phê duyệt hoặc triển khai.

Kiến trúc sư Khương Văn Mười, nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, đề xuất xem sông Đồng Nai là trục cảnh quan chính, gắn với du lịch, dịch vụ, văn hóa và hệ thống không gian công cộng. Kiến trúc sư Nguyễn Thu Phong, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Nhà Vui, gợi ý bổ sung các trục cây xanh nối sông Đồng Nai, sông Cái với trung tâm, đồng thời bảo đảm yêu cầu môi trường và thoát lũ.

Kết nối giao thông, mở thêm lựa chọn tiếp cận đô thị

Đường sắt hiện hữu, đường bộ, đường thủy và khả năng kết nối mạng lưới giao thông công cộng trong tương lai là lợi thế thứ hai của phường. Trên cơ sở đó, mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm, thường gọi là TOD, được đặt ra để nghiên cứu.

Điểm đáng chú ý của cách tiếp cận này là tổ chức nhà ở, dịch vụ, việc làm, không gian đi bộ và tiện ích đô thị trong mối liên hệ với các đầu mối vận tải. Theo Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam, nếu bố trí hợp lý, những đầu mối giao thông công cộng có thể trở thành hạt nhân của các khu vực thương mại, dịch vụ và đô thị mới, tạo điều kiện giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Với người dân, ý nghĩa của định hướng quy hoạch nằm ở khả năng tiếp cận các tiện ích, kết nối giữa các phương thức di chuyển và chất lượng không gian sống. Giao thông công cộng hiệu quả, lối đi bộ thuận tiện và không gian xanh cần được xem xét cùng nhau, thay vì tách thành những phần riêng biệt.

Phát triển phải đi cùng lợi ích cộng đồng

Bí thư Đảng ủy phường Biên Hòa Nguyễn Minh Bình nhấn mạnh quy hoạch cần làm rõ mô hình phát triển kinh tế mà mỗi không gian sẽ phục vụ trong dài hạn. Yêu cầu đặt ra là có tầm nhìn nhưng phải khả thi; tạo động lực tăng trưởng nhưng không đánh đổi môi trường; khai thác nguồn lực đất đai gắn với lợi ích cộng đồng, công khai và minh bạch.

Định hướng đô thị xanh, thông minh, hiện đại của phường vì thế gắn với ba trọng tâm: cảnh quan ven sông, giao thông công cộng và chất lượng sống. Khai thác lợi thế sông Đồng Nai cần tạo thêm giá trị cho đời sống đô thị, đồng thời giữ gìn những nền tảng sinh thái và văn hóa đã làm nên bản sắc Biên Hòa.